Strona startowa | O mnie | Blog | Linki | Napisz do mnie
 
A to ja
 

Marek Szewczyk fot. Włodzimierz Sierakowski


Marek Szewczyk

Zap─Ödzanie d┼╝ina do butelki

Nadesłany przez Marek Szewczyk 25.01.2015, 15:40:00 (1559 odsłon)

Jedn─ů z pierwszych decyzji zmienionego na listopadowym zje┼║dzie zarz─ůdu PZJ by┼éa zmiana cennika op┼éat. Jej najistotniejsza cz─Ö┼Ť─ç to obni┼╝enie op┼éat od klubów na rzecz PZJ (i rejestracyjnych dla nowych, i corocznych dla ju┼╝ istniej─ůcych), a powa┼╝ne podwy┼╝szenie op┼éat (rejestracyjnej i corocznej) dla „zawodników bez przynale┼╝no┼Ťci klubowej - BPK.” Sprawa ta – jak mo┼╝na si─Ö by┼éo spodziewa─ç – wywo┼éa┼éa wiele kontrowersji w ┼Ťrodowisku. Na portalu „┼Üwiata Koni” toczy si─Ö w tej sprawie o┼╝ywiona dyskusja. Powody tej decyzji zarz─ůdu t┼éumaczy┼é w wywiadzie tam┼╝e prezes PZJ ┼üukasz Abgarowicz. Pozwol─Ö sobie i ja przedstawi─ç swoje zdanie w tej sprawie. A nie jest ona prosta. Nie da si─Ö jednoznacznie ani poprze─ç decyzji nowego zarz─ůdu PZJ, ani jej pot─Öpi─ç. Ten medal ma dwie strony i wiele aspektów.



Ewenement

Ma┼éo kto ma ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e Polski Zwi─ůzek Je┼║dziecki jest ewenementem z instytucj─ů BPK. I to ewenementem zarówno w ┼Ťwiatowym je┼║dziectwie, jak i w polskim sporcie. Mo┼╝e je┼Ťli chodzi o je┼║dziectwo to poprzesta┼ämy na Europie, bo tak naprawd─Ö nie wiem, jak jest w USA czy w krajach azjatyckich, ale w europejskich funkcjonuje to tak. Je┼Ťli kto┼Ť chce startowa─ç w zawodach uznawanych przez rodzim─ů federacj─Ö je┼║dzieck─ů, musi by─ç cz┼éonkiem klubu zrzeszonego w tej┼╝e federacji. Pisa┼éem ju┼╝ zreszt─ů o tym w tek┼Ťcie pt. „O zmianach w statucie PZJ”, przytaczaj─ůc wyja┼Ťnienia, jakich mi dostarczy┼é Nemezjusz Kasztelan, cz┼éonek zarz─ůdu PZJ ds. kontaktów mi─Ödzynarodowych.  Na wszelki wypadek je przypomn─Ö co napisa┼é:

 

W Niemczech obowi─ůzuje absolutny obowi─ůzek przynale┼╝no┼Ťci klubowej. To samo dotyczy innych znanych mi federacji europejskich (Austria, Portugalia, Francja, Hiszpania, Dania, Holandia, Szwecja). Rozmawia┼éem na ten temat z przedstawicielami tych federacji na ostatnim spotkaniu EEF w Lozannie. Z wyj─ůtkiem Portugalii i Hiszpanii (nie ma tam organizacji regionalnych), wsz─Ödzie obowi─ůzuje schemat: klub-federacja regionalna-federacja narodowa. Istnienie poj─Öcia BPK tam nie istnieje i wyra┼╝ono nawet zdziwienie, ┼╝e pozwalamy takim zawodnikom startowa─ç w zawodach.

 

Podobnie jest w innych sportach w Polsce. Kto┼Ť kto nie jest cz┼éonkiem jakiego┼Ť klubu, nie wystartuje w zawodach organizowanych czy uznawanych przez dany Zwi─ůzek Sportowy. S─ů jednak dwa rodzaje wyj─ůtków. 

Niektóre zwi─ůzki sportowe maj─ů instytucj─Ö BPK, ale tylko na u┼╝ytek konkretnych sytuacji. Kiedy zawodnik jest w trakcie zmiany barw klubowych i ju┼╝ nie reprezentuje starego, a jeszcze z jakich┼Ť powodów nie mo┼╝e by─ç pe┼énoprawnym cz┼éonkiem nowego. Aby nie traci┼é mo┼╝liwo┼Ťci brania udzia┼éu w zawodach, mo┼╝e startowa─ç jako BPK, ale ta „przej┼Ťciowo┼Ť─ç” ma konkretne obwarowania prawne i czasowe. 

 

Drugi wyj─ůtek, to imprezy masowe. Przyk┼éadowo, do zawodów w biegach narciarskich uznawanych przez Polski Zwi─ůzek Narciarski, a rozgrywanych na dystansach np. 5 czy 20 km, nie zostanie dopuszczony nikt, kto nie jest cz┼éonkiem klubu zrzeszonego w PZN, ale w przypadku takiej imprezy masowej, jak np. Bieg Piastów, jest inaczej. Mog─ů w niej wzi─ů─ç udzia┼é zarówno cz┼éonkowie klubów, jak i osoby nigdzie nie zrzeszone. Jedynym warunkiem koniecznym, jaki trzeba spe┼éni─ç, jest podpisanie o┼Ťwiadczenia, ┼╝e startuje si─Ö na w┼éasn─ů odpowiedzialno┼Ť─ç. To w przypadku pe┼énoletnich, gdy┼╝ niepe┼énoletni musz─ů mie─ç jeszcze zgod─Ö rodzica lub opiekuna prawnego, któr─ů to zgod─Ö ów rodzic lub opiekun musi jeszcze potwierdzi─ç osobi┼Ťcie w biurze zawodów w momencie weryfikacji zawodnika. Podobnie wygl─ůda sytuacja w lekkiej atletyce – tylko w biegach marato┼äskich lub masowych biegach ulicznych czy terenowych mog─ů bra─ç udzia┼é zawodnicy nigdzie nie  zrzeszeni. Dlaczego tak si─Ö dzieje? Powodem jest owa masowo┼Ť─ç. Przyk┼éadowo w ostatnim Biegu Piastów (kilka ró┼╝nych dystansów) wzi─Ö┼éo udzia┼é ok. 6000 osób!

 

Nie znaj─ů BPK

Dla mnie informacja, ┼╝e w Niemczech, czy innych krajach zachodnich, nie ma instytucji BKP, by┼éa zaskoczeniem. Wydawa┼éo mi si─Ö, ┼╝e gdzie jak gdzie, ale tam gdzie kapitalizm jest wy┼╝ej rozwini─Öty ni┼╝ u nas, gdzie liczba ludzi je┼╝d┼╝─ůcych na koniach b─Öd─ůcych prywatn─ů w┼éasno┼Ťci─ů jest du┼╝o wi─Öksza ni┼╝ u nas (i w liczbach bezwzgl─Ödnych, i proporcjonalnie), gdzie instytucja pt. klub sportowy w takim rozumieniu, jaki pami─Ötamy z czasów s┼éusznie minionych, ju┼╝ dawno odesz┼éa do lamusa, przymus nale┼╝enia do tego┼╝ klubu nie mo┼╝e mie─ç racji bytu. A jednak jest inaczej. Jeszcze raz przytocz─Ö to co napisa┼é Nemezjusz Kasztelan:

  

Tak jak ju┼╝ pisa┼éem, wymóg rejestracji klubowej jest w Niemczech absolutnie obowi─ůzkowy. Ró┼╝nica w klubach lub stajniach polega na tym, ┼╝e te, które maj─ů licencjonowanego trenera, obiekty, przeszkody itd., maj─ů certyfikat FN (podobnie jak i u nas). S─ů jednak kluby i stowarzyszenia, które tych warunków nie spe┼éniaj─ů i zawodnicy tworz─ů je samodzielnie. Maj─ů w pewnym sensie wirtualny klub z w┼éadzami i statutem, ale nie maj─ů konkretnego miejsca, w którym trenuj─ů. Ka┼╝dy trenuje indywidualnie i wyst─Öpuje w barwach tego "klubu". Klub jest zarejestrowany poprzez zwi─ůzek regionalny w FN w Warendorfie. Bardzo cz─Östo wysoko┼Ť─ç sk┼éadek klubowych pokrywa tylko op┼éat─Ö licencyjn─ů zwi─ůzku. W ma┼éych miejscowo┼Ťciach powstaj─ů tak zwane "Ländliche Reitvereine", które skupiaj─ů ch─Ötnych z okre┼Ťlonego regionu. Niewiele jest klubów, które zatrudniaj─ů trenerów na etacie. Je┼╝eli zawodnicy chc─ů mie─ç trening z prawdziwego zdarzenia, to po prostu p┼éac─ů trenerowi indywidualnie za umówione treningi i konsultacje. Tak wi─Öc poj─Öcie klubu i trenera w nim pracuj─ůcego ma tutaj nieco inne znaczenie ni┼╝ w Polsce. Jedynym przywilejem przynale┼╝no┼Ťci klubowej jest mo┼╝liwo┼Ť─ç startowania na zawodach i zdobywanie poprzez osi─ůgane wyniki wy┼╝szych licencji sportowych. Zasady te nie dotycz─ů pierwszych odznak je┼║dzieckich (do br─ůzowej klasy IV w┼é─ůcznie), które mo┼╝na zdoby─ç bez przynale┼╝no┼Ťci klubowej na organizowanych przez stajnie lub kluby kursach. Nie daje to jednak prawa startu w zawodach.

 

Geneza BPK

Jak wida─ç sytuacja w Niemczech jest bardzo podobna do tego, co obserwujemy w Polsce. Jednak w Niemczech nie stworzono mo┼╝liwo┼Ťci instytucji BPK i tam nikt nie kontestuje konieczno┼Ťci przynale┼╝enia do klubu, je┼Ťli chce startowa─ç w zawodach. Jednym s┼éowem nikt si─Ö nie buntuje, przynajmniej nic o tym nie s┼éycha─ç. Pewne w Polsce mieliby┼Ťmy podobn─ů, jednobiegunow─ů sytuacj─Ö, gdyby nie to, co wydarzy┼éo si─Ö, bodaj w 2006 roku.

Pyta┼éem by┼éego prezesa PZJ, Marcina Szczypiorskiego, od kiedy instytucja BPK zacz─Ö┼éa funkcjonowa─ç i dlaczego? Poszpera┼é w dokumentach, a konkretnie w cennikach. W tym z 2005 roku nie by┼éo jeszcze pozycji „op┼éata dla zawodnika bez przynale┼╝no┼Ťci klubowej”, w cenniku z roku 2007 – ju┼╝ si─Ö pojawi┼éa. Nie ma akurat cennika z roku 2006, wi─Öc nie mo┼╝e tego stwierdzi─ç z ca┼é─ů pewno┼Ťci─ů, ale – jego zdaniem – BPK funkcjonuje w┼éa┼Ťnie od 2006 roku.

 

A dlaczego w ogóle powsta┼éa? Domagali si─Ö tego rodzice dzieci, które wchodzi┼éy w sport, a tak┼╝e zawodnicy ju┼╝ doro┼Ťli, od wielu lat funkcjonuj─ůcy w sporcie, a maj─ůcy nieprzyjemne do┼Ťwiadczenia zwi─ůzane ze zmian─ů barw klubowych oraz w┼éa┼Ťciciele koni. Jednym z wa┼╝niejszych bod┼║ców, który uaktywnia┼é owe grupy ludzi do domagania si─Ö stworzenia instytucji BPK, by┼é w┼éa┼Ťnie regulamin zmiany barw klubowych. Jak teraz z perspektywy czasu przyznaje Marcin Szczypiorski, regulamin zbyt fiskalny i nie nad─ů┼╝aj─ůcy za ┼╝yciem. Z jednej strony regulamin ów by┼é zbyt nastawiony na wp┼éywy do kasy PZJ, z drugiej broni┼é jedynie praw tych klubów, które dzia┼éa┼éy tak, jak za czasów komuny prawie wszystkie kluby je┼║dzieckie w Polsce. Czyli wg schematu: zawodnik przychodzi do klubu i chce uprawia─ç je┼║dziectwo, to klub mu daje konia, rz─ůd, umo┼╝liwia trenowanie pod okiem op┼éacanego przez klub trenera, op┼éaca transport konia i jego (zawodnika) na zawody, op┼éaca wpisowe, startowe, boks, a z wygranych nagród pieni─Ö┼╝nych zabiera tylko jaki┼Ť procent o ile w ogóle. Przy tego rodzaju funkcjonowania zrozumia┼ée by┼éo, ┼╝e je┼Ťli po jakim┼Ť czasie zawodnik chcia┼é przej┼Ť─ç do innego klubu, to ten poprzedni domaga┼é si─Ö ekwiwalentu za wyszkolenie zawodnika. Bo w to wyszkolenie stary klub w┼éo┼╝y┼é du┼╝o pieni─Ödzy. 

 

Jednak regulamin zmiany barw klubowych by┼é jeden i nie przewidywa┼é, ┼╝e coraz cz─Ö┼Ťciej kluby funkcjonuj─ů w inny sposób: daj─ů tylko szyld i plac do trenowania. Konia ka┼╝dy musi sobie sam kupi─ç i op┼éaci─ç. P┼éaci─ç musi te┼╝ prywatnemu trenerowi, bo klubowego nie ma. I oczywi┼Ťcie to zawodnik (lub w┼éa┼Ťciciel konia) albo jego rodzic (w przypadku dziecka) ponosi┼é wszelkie koszty zwi─ůzane z wyjazdem i startem na zawodach. Gdy w takim wypadku kto┼Ť chcia┼é zmieni─ç klub, a ten poprzedni ┼╝─ůda┼é op┼éaty wg cennika, by┼éa to granda w bia┼éy dzie┼ä. Nikt nie by┼é w stanie stworzy─ç cennika, który by potrafi┼é rozgraniczy─ç te dwa – jak┼╝e ró┼╝ne z finansowego punktu widzenia – sposoby funkcjonowania klubów i sprawiedliwie przydzieli─ç zawodników albo do jednego (starego, socjalistycznego), albo do drugiego (nowego, kapitalistycznego) worka. A ka┼╝demu workowi przypisa─ç inne op┼éaty przy zmianie barw klubowych. Inna sprawa, ┼╝e chyba nie by┼éo woli, aby próbowa─ç zreformowa─ç cennik zmiany barw klubowych. Ale nawet gdyby si─Ö pojawi┼éa, to i tak by si─Ö nie powiod┼éa. Uwa┼╝am bowiem, ┼╝e stworzenie takiego sprawiedliwego cennika by┼éo nierealne.

 

Za i przeciw

Czy instytucja BPK by┼éa zgodna z prawem? Niew─ůtpliwie tak. Cho─ç fizycznie nie funkcjonowa┼éa w ┼╝adnym innym polskim zwi─ůzku sportowym, musia┼éa by─ç zgodna z obowi─ůzuj─ůcym wówczas prawodawstwem sportowym, bo i inaczej ministerstwo sportu  by si─Ö na takie rozwi─ůzania nie zgodzi┼éo. Zreszt─ů w obecnie obwi─ůzuj─ůcej ustawie o sporcie te┼╝ nie znajdzie si─Ö zapisów, które by albo jednoznacznie pozwala┼éy, albo jednoznacznie nie pozwala┼éy na BPK.

 

Czy instytucja BPK spe┼éni┼éa swoje zadanie? Niew─ůtpliwie tak. U┼éatwi┼éa ┼╝ycie wielu ludziom. Przyj─Ö┼éa si─Ö. Wed┼éug wylicze┼ä red. Leszka Doraczy┼äskiego (a jest on bardzo bieg┼éy i wiarygodny w statystykach) obecnie zawodnicy BPK stanowi─ů ok. 20% wszystkich zarejestrowanych. Odsetek ten jest nieco ni┼╝szy w┼Ťród zawodników z wy┼╝szej pó┼éki, a wi─Ökszy – w┼Ťród tych, którzy dopiero wchodz─ů w sport.

Nie chc─Ö tu przytacza─ç argumentów za BPK. Zrobili to sami zawodnicy w li┼Ťcie opublikowanym na stronie „┼Üwiata Koni”. Argumenty te mo┼╝na te┼╝ znale┼║─ç w wypowiedziach zamieszczanych pod owym listem. Nawiasem mówi─ůc, dyskusja jaka si─Ö na portalu „┼Üwiata Koni” wywi─ůza┼éa, jest – jak na internetowe standardy – wyj─ůtkowo merytoryczna.

 

Zajmijmy si─Ö argumentami na nie. Co przemawia za zlikwidowaniem instytucji BPK?

Najwa┼╝niejszy argument, jaki s┼éysza┼éem, jest nast─Öpuj─ůcy: to kluby organizuj─ů zawody oraz ró┼╝nego rodzaju szkolenia, a zawodnicy BPK z tego korzystaj─ů. Zawodnicy BPK nie wnosz─ů ┼╝adnej warto┼Ťci dodanej do ┼╝ycia je┼║dzieckiej spo┼éeczno┼Ťci, oczywi┼Ťcie poza samym swoim istnieniem, co jest warto┼Ťci─ů, ale sam─ů w sobie. Gdyby znik┼éy kluby, gdyby┼Ťmy mieli 100% BPK, to nie by┼éoby komu  organizowa─ç zawodów. Jednym s┼éowem BPK s─ů paso┼╝ytami ┼╝eruj─ůcymi na tkance, jak─ů tworz─ů kluby, i dlatego instytucja BPK powinna znikn─ů─ç.

 

Nie podzielam tej opinii. Po pierwsze nie wierz─Ö, ┼╝e instytucja BPK tak si─Ö rozpleni, ┼╝e dojdziemy do sytuacji, ┼╝e kluby w ogóle znikn─ů. Na razie mamy proporcje: 20% BPK, 80% zawodników zrzeszonych w klubach. Ale nawet gdyby dzi┼Ť odwróci─ç proporcje: 80% BPK i 20% zrzeszonych w klubach, to nie wp┼éyn─Ö┼éoby to – moim zdaniem – negatywnie na liczb─Ö organizowanych zawodów czy szkole┼ä.

┼╗yjemy w czasach specjalizacji. Zawody organizuj─ů i tak tylko te kluby, które: po pierwsze - maj─ů do tego infrastruktur─Ö, a po drugie – maj─ů dzia┼éaczy, którym si─Ö chce. Przez ponad 15 lat dzia┼éa┼éem w klubie i wiem, ┼╝e na moj─ů i moich kolegów aktywno┼Ť─ç nie mia┼éy ┼╝adnego wp┼éywu takie czynniki, jak: liczba cz┼éonków klubu, czy te┼╝ wysoko┼Ť─ç sk┼éadki klubowej. Nasze dzia┼éanie by┼éo tylko i wy┼é─ůcznie efektem naszych ambicji i naszej aktywno┼Ťci.

Zreszt─ů, gdyby ka┼╝dy klub mia┼é ambicj─Ö zorganizowania chocia┼╝ jednych zawodów w roku, to nie wystarczy┼éoby weekendów, aby to zrealizowa─ç. A jak zmniejszy si─Ö liczba klubów, to uwi─ůd liczby zawodów te┼╝ nam nie grozi. Przecie┼╝ coraz cz─Ö┼Ťciej organizacj─ů zawodów zajmuj─ů si─Ö ludzie, dla których staje si─Ö to profesj─ů. A czy to robi─ů w ramach klubu czy firmy, jak─ů za┼éo┼╝yli na t─Ö okoliczno┼Ť─ç, to ju┼╝ jest spraw─ů drugorz─Ödn─ů. A jak ju┼╝ organizuj─ů zawody, to nie raz czy dwa razy w roku, ale cz─Ö┼Ťciej. A najcz─Ö┼Ťciej s─ů to ju┼╝ cykle zawodów. Tak wi─Öc zmniejszenie si─Ö liczby podmiotów, które b─Öd─ů chcia┼éy i mog┼éy organizowa─ç zawody, nie oznacza, ┼╝e grozi nam zmniejszenie ich liczby. ┼╗e mo┼╝e doj┼Ť─ç do sytuacji, i┼╝ poda┼╝ zawodów nie pokryje popytu na nie. Moim zdaniem b─Ödziemy mieli nadal do czynienia z sytuacj─ů, jak─ů obserwujemy obecnie: poda┼╝ przewy┼╝sza popyt.

Podobnie jest z ró┼╝nego rodzaju szkoleniami. Niektóre osoby czy za┼éo┼╝one przez nich cia┼éa (vide fundacja Horse Sport Agnieszki Kopki) specjalizuj─ů si─Ö w takich dzia┼éaniach. I w tym obszarze mamy do czynienia z takimi samymi mechanizmami. 

 

Komu na tym zale┼╝y?

Czy warto wi─Öc próbowa─ç d─ů┼╝y─ç do likwidacji instytucji BPK? Gdyby┼Ťmy mieli sytuacj─Ö, ┼╝e  wiedzieliby┼Ťmy, ┼╝e w najbli┼╝szym czasie ustawa o sporcie si─Ö zmieni i na pewno uprawianie sportu kwalifikowanego przez zawodników niezrzeszonych w klubach nie b─Ödzie mo┼╝liwe, to oczywi┼Ťcie tak. Warto by przygotowa─ç grunt pod tak─ů zmian─Ö. Ale nic nie wskazuje na taki kierunek w polskim ustawodawstwie sportowym.

Dlaczego wi─Öc nowy zarz─ůd PZJ próbuje to przeforsowa─ç? Jest to oczywiste i niektórzy dyskutanci na portalu internetowym „┼Üwiata Koni” trafnie to zauwa┼╝yli i wyartyku┼éowali.

Jak to dobitnie pokaza┼é ostatni zjazd PZJ, najwi─Öcej do powiedzenia w naszym ┼Ťrodowisku maj─ů prezesi WZJ-tów. Oni rz─ůdz─ů Rad─ů Zwi─ůzku, oni maj─ů najwi─Ökszy wp┼éyw na delegatów, oni te┼╝ maj─ů najwi─Öcej do powiedzenia w zarz─ůdzie PZJ, czy to bezpo┼Ťrednio, czy te┼╝ po┼Ťrednio. A dla nich im silniejsze s─ů kluby, im ich jest wi─Öcej, tym silniejsza pozycja prezesów WZJ-tów w polskim je┼║dziectwie. Oczywi┼Ťcie, nie neguj─Ö te┼╝ merytorycznych pobudek, czyli tego, ┼╝e niektórzy prezesi WZJ-tów faktycznie wierz─ů, ┼╝e wzmacniaj─ůc kluby i likwiduj─ůc instytucj─Ö BPK, dzia┼éaj─ů na korzy┼Ť─ç polskiego je┼║dziectwa.

  

Moje zdanie w tej kwestii jest nast─Öpuj─ůce: skoro ju┼╝ kto┼Ť kiedy┼Ť otworzy┼é lamp─Ö Aladyna i wypu┼Ťci┼é w publiczn─ů przestrze┼ä tego d┼╝ina, a polskie prawo nie zabrania mu w tej przestrzeni funkcjonowa─ç, to próby zap─Ödzenia go z powrotem do butelki skazane s─ů na niepowodzenie. Podejmowanie tej próby przyniesie wi─Öcej z┼éego ni┼╝ dobrego. A najwi─Ökszym z┼éem jest zantagonizowanie ┼Ťrodowiska.

Z zainteresowaniem b─Öd─Ö obserwowa┼é rozwój sytuacji. Czy pomys┼éodawcom uda si─Ö osi─ůgn─ů─ç cel i liczba zawodników BPK zacznie si─Ö zmniejsza─ç? Czy kluby dzi─Öki temu b─Öd─ů ros┼éy w si┼é─Ö i czy b─Ödzie si─Ö to przek┼éada─ç na podniesienie poziomu polskiego je┼║dziectwa? Czy te┼╝ mo┼╝e pójdzie to w innym kierunku – fala buntu zawodników BPK doprowadzi do zmian, najpierw cennika, a potem tak┼╝e schematu organizacyjnego. Chodzi mi o to, ┼╝e do tej pory zawodnicy BPK nie mieli prawa g┼éosu, nie mieli mo┼╝liwo┼Ťci wyboru swoich reprezentantów na zjazdy PZJ, czyli tak┼╝e do w┼éadz. A mo┼╝e ten odwrotny kierunek doprowadzi do tego, ┼╝e wreszcie zostanie rozwi─ůzany problem, kto jest faktycznie cz┼éonkiem PZJ. Bo przecie┼╝ sytuacja, ┼╝e ca┼ékiem spora grupa ludzi (szkoleniowcy, s─Ödziowie, lekarze weterynarii, BPK), którzy w tym ┼Ťrodowisku funkcjonuj─ů, p┼éac─ů sk┼éadki (licencje) na rzecz PZJ, ale nie maj─ů ani biernego, ani czynnego prawa wyborczego, jest na d┼éu┼╝sz─ů met─Ö nie do przyj─Öcia. Wieszcz─Ö, ┼╝e ┼╝ycie pr─Ödzej czy pó┼║niej wymusi w tym obszarze zmiany. By─ç mo┼╝e niezadowolenie zawodników BPK b─Ödzie katalizatorem, który te zmiany przyspieszy.

Marek Szewczyk 

 
Komentarze s─ů w┼éasno┼Ťci─ů ich autor├│w. Tw├│rcy serwisu nie ponosz─ů odpowiedzialno┼Ťci za ich tre┼Ť─ç.
Dodaj komentarz
Zasady komentowania*
Zawsze akceptuj komentarz zarejestrowanego u┼╝ytkownika.
Tytuł*
Nazwa*
E-mail*
Strona www*
Tre┼Ť─ç*
Kod potwierdzaj─ůcy*

Kliknij tutaj, aby od┼Ťwie┼╝y─ç obrazek, je┼Ťli nie jest wystarczaj─ůco czytelny.


Wpisz znaki widoczne na obrazku
Kod rozróżnia małe i wielkie litery
Liczba pr├│b, kt├│re mo┼╝esz wykona─ç: 5