Strona startowa | O mnie | Blog | Linki | Napisz do mnie
 
A to ja
 

Marek Szewczyk fot. Włodzimierz Sierakowski


Marek Szewczyk

Kłamstwa (ale nie same) w ładnej oprawie

Nadesłany przez Marek Szewczyk 9.07.2019, 21:50:00 (1629 odsłon)

Hanna Sztuka na portalu „polskiearaby.com” w swojej rubryce wzi─Ö┼éa tym razem na celownik Stadnin─Ö Koni Janów Podlaski. Poniewa┼╝ jej tekstu pt. „Janów zas┼éuguje na wi─Öcej” zamieszczonego na jej blogu, który jest integraln─ů cz─Ö┼Ťci─ů portalu „polskiearaby.com”, nie mo┼╝na tam┼╝e komentowa─ç, wi─Öc ustosunkuj─Ö si─Ö do tego┼╝ tekstu na moim blogu.

 

A zaczn─Ö nietypowo, bo od pochwa┼é. Kto┼Ť w jednym z komentarzy napisa┼é, ┼╝e Hanna Sztuka, ┼╝e nie ma wykszta┼écenia zootechnicznego, ma natomiast dyplom polonistki. I to wida─ç. Musz─Ö przyzna─ç, patrz─ůc okiem starego redaktora, który przez lata ocenia┼é i poprawia┼é cudze teksty, ┼╝e zarówno z punktu widzenia konstrukcji tekstu, jak i s┼éownictwa, teksty pani Sztuki s─ů wy┼Ťmienite. Napisane jasno i ┼éadn─ů polszczyzn─ů, ze ┼Ťwietnie roz┼éo┼╝onymi akcentami, wiod─ů prost─ů do celu, czyli g┼éównych tez. Tyle, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç z nich (nie wszystkie) to k┼éamstwa i celowe przeinaczenia. Tym gro┼║niejsze, ┼╝e podane w bardzo strawnej formie. Ludzi, którzy nie s─ů  zorientowani w rzeczywistym stanie polskiej hodowli koni arabskich w pa┼ästwowych stadninach, teksty pani Sztuki (tak┼╝e ten o Micha┼éowie) mog─ů uwie┼Ť─ç. Tym bardziej wi─Öc trzeba jej k┼éamstwa pokazywa─ç.



Ale zanim zaczn─Ö punktowanie. Warto by┼éo przeczyta─ç tekst pani Sztuki, bo mo┼╝emy si─Ö z niego dowiedzie─ç, jak─ů strat─Ö zanotowa┼éa spó┼éka Stadnina Koni Janów Podlaski za rok 2018. Wys┼éa┼éem w tej sprawie pytanie do KOWR-u, ale jeszcze nie dosta┼éem odpowiedzi. Przypomn─Ö tylko to, co napisa┼éem w styczniu tego roku (tekst „To jak to jest z tym nadzorem”):

Twierdz─Ö, ┼╝e strata za rok 2018 w SK Janów Podlaski wyniesie co najmniej 2 mln z┼é. Je┼Ťli kto┼Ť twierdzi, ┼╝e b─Ödzie ni┼╝sza, jestem gotów przyj─ů─ç zak┼éad.”Jako┼Ť nikt nie chcia┼é w tej kwestii ze mn─ů polemizowa─ç.

 

A wg pani Sztuki Janów Podlaski /…/ osi─ůgn─ů┼é imponuj─ůc─ů strat─Ö w wys. – 3,5 mln z┼é. Poniewa┼╝ jej analogiczne informacje co do straty w SK Micha┼éów – te formalne – zosta┼éy potem potwierdzone przez KOWR, wi─Öc zak┼éadam, ┼╝e s─ů to wiarygodne dane.

 

No có┼╝. Ja ju┼╝ na temat sytuacji janowskiej stadniny si─Ö wypowiada┼éem w cyklu tekstów pod wspólnym i wszystko mówi─ůcym tytu┼éem: „Los Janowa i pa┼ästwowej hodowli jest przes─ůdzony”. Tam odsy┼éam zainteresowanych.

 

Wró─çmy do zgrabnego tekstu Hanny Sztuki. Zadziwi┼éa mnie jeszcze w jednym punkcie. Kiedy rozwin─Ö┼éa w─ůtek zas┼éug Marka Treli. Jestem zaskoczony, jak trafnie i prawdziwie opisa┼éa pewien etap Janowa:

 

Nie jest prawd─ů, ┼╝e dr Marek Trela by┼é bezpo┼Ťrednim nast─Öpc─ů Andrzeja Krzyszta┼éowicza. Od daty odwo┼éania Krzyszta┼éowicza do obj─Öcia przez Trel─Ö stanowiska prezesa min─Ö┼éo ponad 10 lat. To by┼é jednocze┼Ťnie bardzo trudny czas dla rolnictwa. Po wielu latach smuty, Janów by┼é w op┼éakanym stanie. Mog─Ö ┼Ťmia┼éo stwierdzi─ç, ┼╝e dr Trela zasta┼é Janów drewniany, a zostawi┼é murowany. Skala jego osi─ůgni─Ö─ç w gospodarstwie jest równa skali jego osi─ůgni─Ö─ç hodowlanych, a te – jak wszyscy wiedz─ů – s─ů wybitne. Widzia┼éam, jak przez wiele kolejnych lat dr Trela budowa┼é nowy Janów, który jest arcytrudnym w zarz─ůdzaniu gospodarstwem. Stworzy┼é now─ů infrastruktur─Ö, nowy zespó┼é, a smutne stado klaczy w starym typie wprowadzi┼é z powrotem na ┼Ťwiatowy szczyt. Janów mia┼é wtedy dusz─Ö, ale mia┼é te┼╝ g┼éow─Ö. Teraz nie ma ani duszy, ani g┼éowy.

 

Jedno s┼éowo wyja┼Ťnienia. Marek Trela by┼é bezpo┼Ťrednim nast─Öpc─ů Andrzeja Krzyszta┼éowicza jako hodowca, ale nie jako dyrektor stadniny (potem nasta┼éy czasy prezesów). Po Krzyszta┼éowiczu dyrektorem by┼é Micha┼é Maciejewski, ale czy a┼╝ przez 10 lat, to ju┼╝ nie jestem w tym momencie skleci─ç.

 

Ale na tym moje uznanie dla pani Sztuki się kończy. Teraz czas na punktowanie jej kłamstw i przeinaczeń. Kolejny cytat:

 

Do 2016 roku nasza armada, jak─ů stanowi┼éy stadniny w Janowie i Micha┼éowie, by┼éa skuteczna i nie┼║le sobie radzi┼éa na rynku, ale przypomina┼éa bardziej dwa okr─Öty podwodne: zamkni─Öte, g┼é─Öboko zanurzone, tak ┼╝e nikt postronny nie wiedzia┼é, co tam w┼éa┼Ťciwie si─Ö dzieje. A┼╝ zmieni┼é si─Ö uk┼éad polityczny i po rz─ůdz─ůcym przez ostatnie 25 lat w polskim rolnictwie PSL przysz┼éa inna opcja polityczna i postanowi┼éa zajrze─ç do ┼Ťrodka. Zamiast jednak pos┼éu┼╝y─ç si─Ö kluczem francuskim i wszystko dobrze rozwa┼╝y─ç, wys┼éano ekip─Ö z ┼éomem, ┼╝eby dosta─ç si─Ö na okr─Öty, kapitanów wyrzucono za burt─Ö – a na temat tego, co by┼éo dalej, ka┼╝dy w Polsce ma ju┼╝ swoj─ů opini─Ö.

  

Bardzo zgrabne marynistyczne metafory – nawiasem mówi─ůc, nawi─ůzuj─ůce do tekstu Agnieszki Bojanowskiej o SK Micha┼éów – i we fragmencie o ┼éomie – prawdziwe. Ale s┼éowa o tym, ┼╝e stadniny w Janowie i Micha┼éów przypomina┼éy okr─Öty podwodne: zamkni─Öte, g┼é─Öboko zanurzone, tak ┼╝e nikt postronny nie wiedzia┼é, co tam si─Ö w┼éa┼Ťciwie dzieje s─ů k┼éamstwem.

 

Co do tego, jak wygl─ůda┼éa hodowla w tych stadninach, wszyscy, którzy si─Ö tym interesowali i chcieli si─Ö dowiedzie─ç, dowiadywali si─Ö podczas otwartych przegl─ůdów, dwa razy w roku. Co do finansów, co roku pa┼ästwowe spó┼éki musia┼éy zamieszcza─ç – tak samo si─Ö dzieje obecnie – sprawozdania w KRS. To te┼╝ by┼éo i jest publicznie dost─Öpne. Tylko trzeba wiedzie─ç gdzie i chcie─ç tam zajrze─ç.

 

A teraz najwa┼╝niejsze. S┼éowa o braku przejrzysto┼Ťci w stadninach pa┼ästwowych, kiedy kierowali nimi Jerzy Bia┼éobok i Marek Trela, w ustach osoby, która w duecie z Maciejem Grzechnikiem kierowa┼éa przez dwa lata micha┼éowsk─ů stadnin─ů, s─ů jawn─ů kpin─ů z nas wszystkich. Za czasów rz─ůdów tego duety wszystko tam by┼é tajne. Moje pytania, zadawane w trybie ustawy o prawie prasowym prezes Grzechnik zbywa┼é. Ma┼éo tego, straszy┼é mnie s─ůdem, je┼Ťli nie ujawni─Ö mu, sk─ůd mam wiadomo┼Ťci o tym, co si─Ö dzieje z ogierkiem Ermitage. Pisa┼éem o tym w tek┼Ťcie pt. „O dziennikarskiej tajemnicy” (24.05.2018).

Kwestie dzier┼╝aw wybitnych klaczy bez umów wysz┼éa na jaw dopiero po zwolnieniu Grzechnika, a sprawa dostarczanie kopii umów z zeskanowanymi podpisami podmiotów, które dzier┼╝awi┼éy owe klacze, jest obecnie badana przez prokuratur─Ö. Instytucja ta – mam nadziej─Ö – bada te┼╝ owe „bezkosztowe” wyjazdy duetu Grzechnik – Sztuka na pokazy do Belgii i inne ich – podejrzanie tanie – podró┼╝e s┼éu┼╝bowe.

 

Kolejna kwestia:

Kiedy w marcu 2018 roku odwo┼éano z funkcji prezesa S┼éawomira Pietrzaka, by┼éo oczywiste, ┼╝e nie sta┼éo si─Ö to z powodu z┼éych wyników spó┼éki Janów, lecz dlatego, ┼╝e sprzeciwi┼é si─Ö on pomys┼éowi Tomasza Chalimoniuka, który przekona┼é ministra Jurgiela do przeniesienia czempionatu narodowego na S┼éu┼╝ewiec. Wszyscy pami─Ötaj─ů bu┼äczuczne zapowiedzi prezesa PKWK o narodowej wystawie rolniczej i obietnice zaprezentowania dwutonowego byka. Byka nikt nie zobaczy┼é, ale za to konie i ludzie, jak trzoda, taplali si─Ö w b┼éocie, aby na koniec wys┼éucha─ç narodowego hymnu w gumowcach. Dzi┼Ť ten sam cz┼éowiek organizuje fet─Ö arabsk─ů, tym razem w Janowie, co og┼éoszono jako sukces jeszcze nowszej dobrej zmiany.

 

S┼éowa Hanny Sztuki, ┼╝e S┼éawomir Pietrzak zosta┼é odwo┼éany nie za z┼ée (a by┼éy faktycznie bardzo z┼ée) wyniki finansowe spó┼éki, a za publiczne próby przeciwstawienia si─Ö fatalnemu pomys┼éowi ministra Jurgiela, aby narodowy czempionat zabra─ç z Janowa Podlaskiego i przenie┼Ť─ç go na S┼éu┼╝ewiec, s─ů prawdziwe. Problem w tym, kto naprawd─Ö do tego pomys┼éu nak┼éoni┼é by┼éego ju┼╝ ministra rolnictwa. Poniewa┼╝ to obaj panowie, czyli Chalimoniuk i Grzechnik, solidarnie obwie┼Ťcili ten pomys┼é po powrocie z zjazdu ECAHO w Monachium, który mia┼é miejsce 17 lutego 2018 roku, mo┼╝na domniemywa─ç, ┼╝e obaj byli jego inicjatorami. Jak by┼éo naprawd─Ö, trudno teraz dociec, bo pora┼╝ka – a s┼éu┼╝ewiecki czempionat by┼é organizacyjn─ů pora┼╝k─ů – zawsze jest sierot─ů. A do produkcji sierot nikt nie chce si─Ö po czasie przyzna─ç. Jednak bior─ůc pod uwag─Ö to, ┼╝e to Grzechnik by┼é bli┼╝ej zwi─ůzany z Jurgielem ni┼╝ Chalimoniuk, to temu pierwszemu trzeba przypisa─ç pierwsze┼ästwo w realizacji tego pomys┼éu.

 

Po┼Ťrednio potwierdza to Hanna Sztuka. Bo przeniesienie czempionatu z Janowa do Warszawy by┼éo cz─Ö┼Ťci─ů walki, jaka mia┼éa miejsce mi─Ödzy Grzechnikiem a Pietrzakiem. Walka o palm─Ö pierwsze┼ästwa na polskim arabskim podwórku. Janów z racji aukcji tam organizowanej zawsze by┼é na pierwszym planie. A z ró┼╝nych posuni─Ö─ç Grzechnika czytelna by┼éa intencja, aby aukcj─Ö stamt─ůd wyprowadzi─ç  (mo┼╝e na pocz─ůtek ka┼╝da stadnina mia┼éaby organizowa─ç swoj─ů aukcje, a potem silniejszy przejmie pozycj─Ö s┼éabszego). Do tego dodajmy, ┼╝e to Grzechnik by┼é autorem pomys┼éu, aby odej┼Ť─ç od nazwy Pride of Poland na rzecz Janów Podlaski Summer Sale. Pomys┼é z t─ů nazw─ů potwierdza w swoim tek┼Ťcie pani Sztuka.

 

No i wreszcie ostatnia sprawa: Nadal tak uwa┼╝am – Pride of Poland powinna odej┼Ť─ç wraz z Polturfem i jego skandaliczn─ů 12% prowizj─ů.

 

A propos owej skandalicznej prowizji w wysoko┼Ťci 12%. I to pisze osoba, która wraz z ówczesnym prezesem SK Micha┼éów zarz─ůdza┼éa aukcj─ů w roku 2018. Aukcj─ů, na której sprzedano konie za 487 tys. euro, czyli za ok. 2 098 687 z┼é, a jej koszt wyniós┼é (co przyzna┼é oficjalnie Grzechnik) wyniós┼é 723 tys. z┼é. Co daje 34,45% przychodu!

 

To jest dopiero bezczelno┼Ť─ç – pisa─ç, ┼╝e 12% prowizji to jest skandal, w sytuacji, kiedy samemu si─Ö doprowadzi┼éo do sytuacji, ┼╝e koszt aukcji wyniós┼é blisko 35% przychodów.

Marek Szewczyk

 

 

 

 

 

 

 
Komentarze s─ů w┼éasno┼Ťci─ů ich autor├│w. Tw├│rcy serwisu nie ponosz─ů odpowiedzialno┼Ťci za ich tre┼Ť─ç.

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 10.07.2019, 20:28  Uaktualniono: 10.07.2019, 23:01
 Kilka zda┼ä o suszy zasobu wiedzy
Nasz forumowy gospodarz, tj. Marek Szewczyk uwa┼╝a, i┼╝ k┼éamstwem jest zdanie i┼╝: "stadniny w Janowie i Micha┼éowie przypomina┼éy /za czas├│w Treli i Bia┼éoboka - przyp. RR/ okr─Öty podwodne: zamkni─Öte, g┼é─Öboko zanurzone, tak ┼╝e nikt postronny nie wiedzia┼é, co tam si─Ö w┼éa┼Ťciwie dzieje", a ja uwa┼╝am, ┼╝e jest to zdanie prawdziwe i oddaj─ůce ├│wczesny stan rzeczy. My┼Ťl─Ö te┼╝, ┼╝e Marek Szewczyk nie ma stosownej (samoistnej) wiedzy, by tak jednoznacznie (autorytatywnie) orzeka─ç co jest "k┼éamstwem" a co nie. ┼Ümiesznym i ┼╝enuj─ůcym jest "argument", i┼╝ Hanna Sztuka k┼éama┼éa (myli┼éa si─Ö) w tej mierze, gdy┼╝ (wszak) odbywa┼éy si─Ö cykliczne przegl─ůdy, a stadniny (jako sp├│┼éki prawa handlowego) sk┼éada┼éy dorocznie sprawozdania ze swej dzia┼éalno┼Ťci. Rzecz w tym, panie Szewczyk, i┼╝ H. Sztuka nie to mia┼éa na my┼Ťli - totalnie jej pan nie zrozumia┼é... Ona mia┼éa na my┼Ťli to, ┼╝e za czas├│w Treli, Bia┼éoboka i Stojanowskiej stworzy┼é si─Ö w pa┼ästwowej hodowli swoisty "uk┼éad zamkni─Öty" - ┼Ťci┼Ťle i zazdro┼Ťnie (za wszelk─ů cen─Ö) strze┼╝ony przez t─Ö grupk─Ö. Owi ("jedno┼Ťci─ů silni") regularnie i ju┼╝ na bezczelnego nie dopuszczali do stadnin (i ich spraw) Polak├│w, mog─ůcych wnie┼Ť─ç cokolwiek nowego (tak┼╝e nowe pola i kompetencje) w do┼Ť─ç st─Öch┼éy ju┼╝ (a przez to cokolwiek patologiczny) klimat, krajobraz i rytm poszczeg├│lnych stadnin i pa┼ästwowej hodowli w og├│le. Charakterystycznym zjawiskiem w tej mierze by┼é fakt, i┼╝ tak ch─Ötnie wsp├│┼épracowali z obcokrajowcami (S. Vesty, S. Benjamin), a rzadko i niech─Ötnie z rodakami (a je┼Ťli ju┼╝, to na zasadzie pewnego ju┼╝ "zamordyzmu" - do┼Ťwiadczyli tego cho─çby J. Wojtecka i P. Kozikowski w Janowie czy M. Helak-Kulczy┼äska w Micha┼éowie). Znamienn─ů by┼éa tu odmowa Treli wobec oferty najlepszego w Polsce eksperta od ┼╝ywienia koni (przy okazji najm┼éodszego w Polsce profesora), kt├│ry proponowa┼é obj─Öcie janowskiego stada nowatorsk─ů, naukowo opracowan─ů diet─ů/os┼éon─ů ┼╝ywieniow─ů. Jest oczywistym faktem, i┼╝ zazdro┼Ťnie strzegli oni autokratycznej w┼éadzy, otaczaj─ůc si─Ö - je┼Ťli ju┼╝ musieli - lud┼║mi absolutnie i w pe┼éni im powolnymi, jak cho─çby dr. R. Kucharczyk. Ba, zamykali si─Ö te┼╝ na rodzime ┼Ťrodowisko naukowe, czego niesympatycznych konsekwencji (niedogodno┼Ťci) zazna┼éa cho─çby prof. I. G┼éa┼╝ewska (wspomnia┼éa kiedy┼Ť o tym na forum). To wszystko mia┼éa na my┼Ťli H. Sztuka, pisz─ůc o "zamkni─Ötych i g┼é─Öboko zanurzonych okr─Ötach podwodnych", a nie to, i┼╝ za ich czas├│w nie odbywa┼éy si─Ö przegl─ůdy hodowlane i nie sk┼éadano sprawozda┼ä rocznych. Do nale┼╝ytego zrozumienia tego, co "poeta (powiedzie─ç "autor", to za ma┼éo) mia┼é na my┼Ťli" niezb─Ödna jest jednak okre┼Ťlona wiedza i ┼Ťwiadomo┼Ť─ç stanu rzeczy, kt├│rych red. Szewczyk zwyczajnie nie posiada, opieraj─ůc si─Ö tu wy┼é─ůcznie na zapodanych mu opiniach/s─ůdach "geniusz├│w". R. Raznowiecki
Odpowiedz

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 11.07.2019, 0:11  Uaktualniono: 11.07.2019, 9:48
 Odp.: Kilka zda┼ä o suszy zasobu wiedzy
"zamykali si─Ö te┼╝ na rodzime ┼Ťrodowisko naukowe"

Cytuje Pan m├│j przypadek, ale my┼Ťl─Ö, ┼╝e to jest zdecydowanie szerszy problem na styku praktycy-teoretycy i dotyczy ka┼╝dej hodowli,niezale┼╝nie od gatunku zwierz─Öcia. Zootechnik ko┼äczy┼é uczelni─Ö z tytu┼éem magistra in┼╝yniera, lecz oba te tytu┼éy traktowane rozdzielnie nabiera┼éy r├│┼╝nego znaczenia. Nieprzypadkowo s┼éowo "in┼╝ynier" w ustach oborowego czy stajennego brzmia┼éo dumnie, a "magister" (magisterek) jak obelga. No bo co taki magisterek wie o hodowaniu koni/kr├│w/┼Ťwi┼ä? W g┼éowie ma tylko teori─Ö, a zero praktycznej wiedzy. No i w┼éasnie z takiego my┼Ťlenia, co ciekawe nieobcego nawet hodowcom ps├│w, bierze si─Ö lekcewa┼╝enie naukowc├│w, ich wiedzy oraz wynik├│w ich badan naukowych.

Nie tylko dyplom uczelni mo┼╝e by─ç przyczyn─ů lekcewa┼╝enia, ale i sama uczelnia. Za moich czas├│w w arabskim ┼Ťwiecie liczy┼éa si─Ö Warszawa i Lublin, i na pewno absolwentom zootechniki na tych uczelniach ┼éatwiej by┼éo zaistnie─ç w ┼Ťwiecie arabskich PSK. A Olsztyn, kt├│ry ko┼äczy┼éam? Jako anegdot─Ö przytocz─Ö s┼éowa dyr. Krzyszta┼éowicza podczas naszego studenckiego obozu w Janowie. "Kto u was szefuje w Zak┼éadzie Hodowli Koni? A, ten kurzarz T." Faktycznie "kurzarz", bo po ┼Ťmierci doc. Wadowskiego na kierownika Zak┼éadu awansowano dr T., z doktoratem o stosowaniu sk├│rek pomidorowych w ┼╝ywieniu drobiu. Dla absolwent├│w ART to nie by┼éa etykietka, kt├│ra by cokolwiek u┼éatwia┼éa w ko┼äskim ┼Ťwiecie (i co za ironia: po latach ┼╝ycie dopisa┼éo swoiste post scriptum: na dyrektora Micha┼éowa wzi─Öto olszty┼äskiego doktora od zwierz─ůt futerkowych).
A ten obóz naukowy, o którym wyżej wspomniałam, udało się załatwić dopiero po roku starań, dzięki interwencji kolegi ze studiów, Piotra Pacyńskiego, skoligaconego z dyrektorem Janowa.
Iwona G.
Odpowiedz

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 10.07.2019, 15:57  Uaktualniono: 10.07.2019, 16:34
 Susza i nie tylko
Dyskusja wok├│┼é Janowa i Micha┼éowa ci─ůgle kr─Öci si─Ö wok├│┼é jednego motywu, a mianowicie wspania┼éo┼Ťci Jerzego Bia┼éoboka i Marka Treli oraz marno┼Ťci wszystkiego, co by┼éo po ich odwo┼éaniu. To ju┼╝ wiemy i dalsze powielanie tego w─ůtku nie ma sensu. Stadninom nic to nie pomo┼╝e. ┼╗aden z pan├│w nie chce wr├│ci─ç na swoje dawne stanowisko, gdy┼╝ bardziej op┼éaca si─Ö s┼éu┼╝ba arabskim szejkom.

Rozmawia─ç trzeba, ale o przysz┼éo┼Ťci pa┼ästwowej hodowli koni arabskich. Jerzy Bia┼éobok i Marek Trela nie uczestnicz─ů w tej dyskusji gdy┼╝ ten temat ich ju┼╝ nie interesuje, a doznanej zniewagi nie wybacz─ů nigdy.

Trzeba sobie jasno powiedzie─ç, ┼╝e przynajmniej w po┼éowie strata finansowa SK Jan├│w Podlaski za rok 2018 wynika ze strat poniesionych przez stadnin─Ö w wyniku ubieg┼éorocznej suszy. Nie do┼Ť─ç, ┼╝e nie by┼éo owsa na sprzeda┼╝, to jeszcze nie starczy┼éo owsa i siana dla w┼éasnych koni. Stadnina ponios┼éa wi─Öc olbrzymie koszty zwi─ůzane z konieczno┼Ťci─ů zakupu paszy dla zwierz─ůt. Win─ů za susz─Ö nie mo┼╝na wi─Öc obarcza─ç prezesa Czocha┼äskiego. Co wi─Öcej, stadnina nie mog┼éa otrzyma─ç odszkodowania za straty z tytu┼éu suszy, gdy┼╝ takie odszkodowanie przynale┼╝ne wszystkim polskim rolnikom stanowi┼éoby w oczach unijnych technokrat├│w niedozwolon─ů pomoc pa┼ästwa dla stadniny. Istny absurd!

Dochodzimy wi─Öc do kluczowej kwestii jak─ů jest bezwzgl─Ödna konieczno┼Ť─ç zmiany formy prawnej pa┼ästwowych stadnin tak, aby pa┼ästwo mog┼éo udziela─ç tym stadninom finansowego wsparcia. Pozostawienie pa┼ästwowych stadnin samym sobie niechybnie sko┼äczy si─Ö ich upadkiem oraz ca┼ékowit─ů utrat─ů tej puli genetycznej, kt├│rej mia┼éy by─ç repozytorium i stra┼╝nikiem. Skutkiem b─Ödzie totalna degradacja hodowli koni w Polsce.

W sytuacji kiedy pa┼ästwo hojn─ů r─Ök─ů na prawo i lewo rozdaje dziesi─ůtki miliard├│w z┼éotych na tzw. programy socjalne bez jakiegokolwiek kryterium dochodowego, te kilkana┼Ťcie, lub mo┼╝e nawet kilkadziesi─ůt milion├│w dla pa┼ästwowych stadnin w skali roku to dla Skarbu Pa┼ästwa zaledwie drobne na waciki. Nie m├│wmy wi─Öc, ┼╝e Pa┼ästwo nie ma pieni─Ödzy.

Stadnina w Janowie Podlaskim wymaga olbrzymich nak┼éad├│w finansowych gdy┼╝ istotnie, wszystko si─Ö sypie. Zabytkowa stajnia "Woroncowska" pilnie wymaga gruntownego remontu bo wkr├│tce ze┼╝re j─ů ple┼Ť┼ä i korniki, stajni Zegarowej i Czo┼éowej te┼╝ przyda┼éby si─Ö remont. Zamkni─Öty ju┼╝ obiekt z lat osiemdziesi─ůtych jakim jest "Go┼Ťciniec Wygoda" zieje pustk─ů. Trzeba go zburzy─ç i postawi─ç na jego miejsce nowoczesny budynek na potrzeby stadniny mieszcz─ůcy ma┼éy hotel, zaplecze konferencyjne i gastronomiczne oraz muzeum stadniny. Potrzeb jest o wiele, wiele wi─Öcej. Wspomn─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e w┼éa┼Ťciwa opieka nad ko┼ämi i krowami oraz w┼éa┼Ťciwy trening pokazowy klaczy pokazowych i koni wy┼Ťcigowych wymaga odpowiedniej obsady wykwalifikowanego personelu. W obecnej sytuacji, stadniny nie sta─ç na zatrudnianie nowych pracownik├│w mimo rozpaczliwego niedoboru kadry, a jeszcze prywatni hodowcy podkupuj─ů ludzi. C├│┼╝ mo┼╝e w takiej sytuacji zrobi─ç nawet najlepszy prezes? Nie mo┼╝na r├│wnie┼╝ zapomina─ç o tym, ┼╝e opieka weterynaryjna nad ko┼ämi w Janowie pozostawia wiele do ┼╝yczenia. Stadninie potrzebny jest etatowy weterynarz na miejscu, opiekuj─ůcy si─Ö tylko janowskim stadem. To kosztuje, ale to koszt niezb─Ödny. Zmiana formy prawnej pa┼ästwowych stadnin jest w mojej opinii warunkiem sine qua non utrzymania pa┼ästwowej hodowli koni arabskich na odpowiednim poziomie. Rozdzieleniu musi ulec funkcja zarz─ůdzaj─ůcego stadnin─ů i funkcja hodowcy. Nie ulegajmy iluzji, ┼╝e poza Jerzym Bia┼éobokiem i Markiem Trel─ů takich fachowc├│w w Polsce brak. Nawet udzielaj─ůcy si─Ö na tym forum Iwona G┼éa┼╝ewska i Robert Raznowiecki s─ů przyk┼éadem os├│b, kt├│re mog┼éyby wej┼Ť─ç do w─ůskiego grona ekspert├│w konsultuj─ůcych polityk─Ö hodowlan─ů pa┼ästwowych stadnin koni arabskich oraz ich polityk─Ö sprzeda┼╝ow─ů. Krystyn─Ö Chmiel r├│wnie┼╝ nale┼╝y zaliczy─ç do takich ekspert├│w.

Uwzgl─Ödniaj─ůc powy┼╝sze, nie mog─Ö darowa─ç Jerzemu Bia┼éobokowi, i┼╝ ciesz─ůc si─Ö zaufaniem ministra rolnictwa i zasiadaj─ůc w jego radzie ds hodowli koni nie robi nic, by wydoby─ç pa┼ästwowe stadniny koni arabskich z zapa┼Ťci. A dalsza czo┼éobitno┼Ť─ç wobec by┼éych prezes├│w i nic poza czo┼éobitno┼Ťci─ů na pewno nie uratuje pa┼ästwowej hodowli koni arabskich w Polsce.
Beata Kumanek
Odpowiedz

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 10.07.2019, 22:43  Uaktualniono: 10.07.2019, 23:02
 Odp.: Susza i nie tylko
Czy mog┼éaby Pani poda─ç konkretne kwoty, jakie Jan├│w wyda┼é na zakup siana i owsa w 2018r.? W eKRS wci─ů┼╝ nie zosta┼éy opublikowane sprawozdania finansowe Janowa za 2018r. Chcia┼éabym zapozna─ç si─Ö z konkretnymi liczbami. Wnioskuj─Ö, ┼╝e ma Pani takie dane, je┼Ťli napisa┼éa Pani o wzrostach rz─Ödu 50%, rok do roku. Z g├│ry dzi─Ökuj─Ö za upublicznienie ww. danych.
Odpowiedz

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 10.07.2019, 23:06  Uaktualniono: 11.07.2019, 9:47
 Odp.: Susza i nie tylko
Na jakiej podstawie uwa┼╝a Pani, ┼╝e p. Bia┼éobok cieszy si─Ö zaufaniem ministra rolnictwa? i ┼╝e jako cz┼éonek rady ds. hodowli koni mo┼╝e co┼Ť konstruktywnego zrobi─ç na jej rzecz? Po tym co si─Ö sta┼éo i w jakich okoliczno┼Ťciach odwo┼éano obu Dyrektor├│w (czy p. Jurgiel publicznie przeprosi┼é?) wreszcie w jakim - nie ukrywajmy s─ů wieku raczej trudno oczekiwa─ç aby wr├│cili na dawne stanowiska i w mozole odbudowywali to w tak kr├│tkim okresie zaprzepa┼Ťcili ich nast─Öpcy.
Nawet zreszt─ů gdyby wr├│cili czy mogliby swobodnie dzia┼éa─ç czy np. musieli pracowa─ç pod dyktando ciesz─ůcego si─Ö zaufaniem w┼éadz p. Leo?
Przypomn─Ö ┼╝e jako┼Ť nie s┼éycha─ç o umorzeniu ┼Ťledztwa w sprawie domniemanej niegospodarno┼Ťci w Janowie
Odpowiedz

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 10.07.2019, 12:24  Uaktualniono: 10.07.2019, 12:58
 Sprostowanie
Gwoli ┼Ťcis┼éo┼Ťci - marynistyczne analogie nie s─ů moj─ů inwencj─ů lecz Hanny Sztuki. W swoim tek┼Ťcie o Micha┼éowie napisa┼éa ┼╝e okr─Öt flagowy Micha┼é├│w zosta┼é trafiony przez torped─Ö o nazwie Monika S┼éowik. Ja w swojej odpowiedzi tylko do tej przeno┼Ťni nawi─ůza┼éam. Tak wi─Öc pani Sztuka odwo┼éywa┼éa si─Ö do swojego tekstu, a nie do mojego.

Swoj─ů droga zdumiewa mnie elastyczno┼Ť─ç pogl─ůd├│w pani Sztuki. Wpierw broni┼éa wyrzuconych. Potem zmieni┼éa front. Dyrektoruj─ůc w Micha┼éowie krytykowa┼éa Jerzego Bia┼éoboka za niedoci─ůgni─Öcia w stadninie, lekcewa┼╝─ůco wypowiada┼éa si─Ö o nim jako o hodowcy, co wi─Öcej wraz z Maciejem Grzechnikiem zarzuca┼éa mu oszustwo przy sprzeda┼╝y i licytacji klaczy Ejrene. Teraz jakby znowu lekka zmiana. W tek┼Ťcie o Micha┼éowie s┼éusznie chwali Jerzego Bia┼éoboka za dba┼éo┼Ť─ç o finanse, za┼Ť w tek┼Ťcie o Janowie wystawia Markowi Treli zas┼éu┼╝on─ů laurk─Ö. Teraz przekaz jest taki - pierwszy garnitur p.o. prezes├│w po wyrzuceniu Treli i Bia┼éoboka by┼é nieudany, nast─ůpi┼éa szybka korekta i w wyniku konkursu wy┼éoniono fachowc├│w, dr.hab. S┼éawomira Pietrzaka i dr.in┼╝. Macieja Grzechnika. Niedobry minister Ardanowski i KOWR ich wyrzucili i mamy kl─Ösk─Ö - stadninami rz─ůdz─ů dyletanci ca┼ékowicie ulegli sugestiom urz─Ödnik├│w z KOWR. Zdaniem pani Sztuki, panowie Pietrzak i Grzechnik dawali sobie rad─Ö doskonale, Micha┼é├│w z┼éapa┼é ÔÇ×wiatr w ┼╝agleÔÇŁ, a wszystkie obecne k┼éopoty Janowa to skutek rz─ůd├│w pana Czocha┼äskiego, a te w Micha┼éowie s─ů wy┼é─ůczn─ů win─ů pani S┼éowik. A jaka jest prawda? Jak dalece nieprawdziwy to obraz je┼Ťli chodzi o Micha┼é├│w pisa┼éam na tym blogu i nie b─Öd─Ö si─Ö powtarza─ç. Fakt, ┼╝e pan Czocha┼äski przej─ů┼é gospodarstwo w Janowie w bardzo marnym stanie te┼╝ by┼é niejednokrotnie omawiany. A teraz popatrzmy na kompetencj─Ö wy┼éonionych w drodze konkursu i tak chwalonych przez pani─ů Sztuk─Ö, prezes├│w. Pan dr.hab Pietrzak niew─ůtpliwie jest koniarzem i cenionym specjalist─ů w je┼║dziectwie, ale na hodowli koni, w szczeg├│lno┼Ťci arabskich si─Ö nie zna┼é. Do┼Ťwiadcze┼ä w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego nie mia┼é ┼╝adnych i w zakresie zarz─ůdzania tak┼╝e nie. Literki dr. przed nazwiskiem pana Macieja Grzechnika nie oznaczaj─ů doktoratu z hodowli koni, tylko zwierz─ůt futerkowych. To bowiem by┼éo g┼é├│wne do┼Ťwiadczenie zawodowe pana Grzechnika, wyj─ůwszy kr├│tki i jak wszyscy m├│wi─ů, ma┼éo chwalebny epizod w stadninie w Liskach, gdy ministrem kr├│tko by┼é Krzysztof Jurgiel. Od hodowli pan Pietrzak mia┼é Ann─Ö Stefaniuk, a pan Grzechnik Hann─Ö Sztuk─Ö. Zmagania roczniak├│w w czasie tegorocznej Bia┼éki pokaza┼éy, ┼╝e pani Anna Stefaniuk poradzi┼éa sobie du┼╝o lepiej od Hanny Sztuki.
A teraz popatrzmy na kompetencje obecnych p.o. prezes├│w stadnin. Pani Monika S┼éowik, wprawdzie nie ma tytu┼é├│w akademickich, ale te┼╝ ca┼éa jej kariera zawodowa by┼éa zwi─ůzana z ko┼ämi. Ma natomiast do┼Ťwiadczenie w zarz─ůdzaniu - wpierw wyniesione z wroc┼éawskiego toru wy┼Ťcigowego, a potem z prowadzenia stada ogier├│w w Ksi─ů┼╝u. Z hodowl─ů koni arabskich i prowadzeniem du┼╝ego gospodarstwa rolnego istotnie zetkn─Ö┼éa si─Ö dopiero w Micha┼éowie. Gdy popatrzymy na formalne kompetencje, to nie widz─Ö jakiej┼Ť szczeg├│lnej przewagi wy┼éonionego w konkursie pana Pietrzaka nad mianowan─ů pani─ů S┼éowik. Natomiast przewaga formalnych kompetencji pani S┼éowik nad tymi pana Grzechnika jest oczywista. Najgorzej w tym zestawieniu formalnych kompetencji wypada pan Grzegorz Czocha┼äski, bo za nim stoj─ů tylko kompetencje w zarz─ůdzaniu. Mo┼╝e broni─ç si─Ö tym, ┼╝e bardzo si─Ö stara i ┼╝e pracownicy stadniny zmian─Ö pana Pietrzaka na pana Czocha┼äskiego oceniaj─ů pozytywnie. Prowadzenie hodowli i dbanie o dobrostan koni powierzy┼é pani Annie Stefaniuk i zespo┼éowi pracownik├│w stajni, kt├│ry do┼Ťwiadczenie i umiej─Ötno┼Ťci zbiera┼é pracuj─ůc z Markiem Trel─ů.
Reasumuj─ůc - obie stadniny stacza┼éy si─Ö po r├│wni pochy┼éej, teraz mozolnie pr├│buj─ů drapa─ç si─Ö w g├│r─Ö, co ┼éatwe nie jest. Tak┼╝e dlatego, ┼╝e z g├│ry niekiedy lec─ů kamienie - na przyk┼éad kamie┼ä Simone Leo i wyb├│r koni na aukcj─Ö pod presj─ů, kt├│rej by─ç nie powinno. Czy jest jaki┼Ť ÔÇ×dream teamÔÇŁ, kt├│ry powr├│t do dawnej, cho─ç tak nieodleg┼éej, ┼Ťwietno┼Ťci m├│g┼éby przyspieszy─ç? Lepszego ni┼╝ Marek Trela i Jerzy Bia┼éobok nie widz─Ö - ale ten powr├│t w obecnej sytuacji i przy up┼éywaj─ůcym czasie mo┼╝na niestety od┼éo┼╝y─ç na p├│┼ék─Ö ÔÇ×marzeniaÔÇŁ.

Agnieszka Bojanowska
Odpowiedz

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 10.07.2019, 10:27  Uaktualniono: 10.07.2019, 12:57
 Kilka s┼é├│w uzupe┼énienia
Kilka słów uzupełnienia
Z Hann─ů Sztuk─ů polemizowa─ç nie b─Öd─Ö. Dziwi mnie troch─Ö zachwyt red. M. Szewczyka nad jej polszczyzn─ů. Nale┼╝ymy do pokolenia, kt├│re poprawn─ů polszczyzn─Ö wynosi┼éo ze szko┼éy; inn─ů kwesti─ů s─ů umiej─Ötno┼Ťci literackie. Dzi┼Ť w dobie ÔÇ×bylejako┼ŤciÔÇŁ widzianej i s┼éyszanej wok├│┼é poprawno┼Ť─ç mo┼╝e zaskakiwa─ç. Ale najgorsze jest u┼╝ywanie poprawnej polszczyzny do przekazywania p├│┼éprawd, k┼éamstw i szkalowania ludzi, a tego w┼éa┼Ťnie dopuszcza si─Ö H. Sztuka w swoich kolejnych tekstach (tu chcia┼éoby si─Ö przypomnie─ç jej wcze┼Ťniejsze teksty pisane na blogu http://pahb.blog.pl/ - z wiadomych przyczyn ju┼╝ zamkni─Ötym, ale ÔÇŽ nic w przyrodzie i w internecie nie ginie).
Zar├│wno autorka jak i komentatorzy nie do ko┼äca trzymaj─ů si─Ö prawdy historycznej je┼Ťli chodzi o kierowanie janowsk─ů stadnin─ů.
Z artyku┼éu pisanego w 2017 r. na 200-lecie SK Jan├│w: ÔÇ× Andrzej Krzyszta┼éowicz[/b] by┼é dyrektorem do 1991 r., kiedy zdecydowa┼é o przej┼Ťciu na emerytur─Ö, ale ze stadnin─ů si─Ö nie rozsta┼é ÔÇô ster rz─ůd├│w na stanowisku dyrektorskim przekaza┼é swojemu zast─Öpcy (od 1983 r.) ÔÇô in┼╝. Januszowi Wawi├│rce. W tym czasie stadnina zosta┼éa przekszta┼écona w sp├│┼ék─Ö prawa handlowego. Przedwczesna ┼Ťmier─ç dyr. Wawi├│rki w styczniu 1993 r. spowodowa┼éa kolejna zmian─Ö. Dyrektorem zosta┼é Micha┼é Maciejewski (by┼éy dyrektor SK Walewice). W 1995 r. do zarz─ůdu do┼é─ůczy┼é Marek Trela. Tak wspomina ten czas: ÔÇ×Od stycznia 1995 roku zacz─ů┼éem zajmowa─ç si─Ö hodowl─ů. To nie by┼éy ┼éatwe czasy dla rolnictwa. By┼éem w zarz─ůdzie razem z panem dyrektorem Micha┼éem Maciejewskim, wspania┼éym kompanem i we dw├│ch musieli┼Ťmy sobie jako┼Ť poradzi─ç z pewn─ů zapa┼Ťci─ů gospodarcz─ů, z restrukturyzacj─ů, ograniczeniem zatrudnienia i odbudowa─ç stadnin─Ö, bo w efekcie tych zmian ucierpia┼éo stado klaczy.ÔÇŁ A tak m├│wi┼é o dyrektorze Krzyszta┼éowiczu: ÔÇ×Dyrektor okaza┼é si─Ö dla mnie kopalni─ů wiedzy hodowlanej i nieprawdopodobnym partnerem do rozmowy. Mia┼é ┼éatwo┼Ť─ç opowiadania tego, co prze┼╝y┼é i nikt tak jak on nie opisywa┼é koni. Za kt├│rym┼Ť razem, podczas s┼éu┼╝bowego wyjazdu, zapyta┼é mnie, czy nie zast─ůpi┼ébym go po jego odej┼Ťciu. Zgodzi┼éem si─Ö, ale powiedzia┼éem mu, ┼╝e p├│ki jest zdolny do pracy i ma si┼é─Ö, to nie ma o czym m├│wi─ç. Wydawa┼éo mi si─Ö to szalenie odleg┼ée, ale ten moment nasta┼é i Dyrektor powiedzia┼é: no, pan obieca┼éÔÇŽ. On przede wszystkim nauczy┼é mnie podejmowania decyzji. Nie takich jak on, ale swoich. Ukierunkowa┼é m├│j spos├│b patrzenia na konie, przekaza┼é mi swoj─ů wiedz─Ö, ale nie t┼éamsi┼é moich pogl─ůd├│w. On by┼é cz┼éowiekiem przedwojennym, trzymaj─ůcym si─Ö rygor├│w wytyczonych przez ministerstwo, a mnie ju┼╝ takie regu┼éy nie obowi─ůzywa┼éy, mog┼éem ju┼╝ ÔÇ×poszale─çÔÇŁ przy selekcji koniÔÇŽÔÇŁ W latach 90. w stadninie urodzi┼éy si─Ö takie s┼éawy jak: Albula, Pilar, Pianosa, Eula, Poganin, Piaff. Od 2000 r. Marek Trela samodzielnie sprawowa┼é rz─ůdy w stadninie. To konie ÔÇ×wymy┼ŤloneÔÇŁ przez niego zadziwia┼éy ┼Ťwiat. Wieloletnia praktyka s─Ödziego pokaz├│w mi─Ödzynarodowych pozwoli┼éa mu ÔÇ×wy┼éowi─çÔÇŁ ogiery, kt├│re znacznie poprawi┼éy potomstwo polskich klaczy; sprowadzenie z Qataru Czempiona ┼Üwiata Gazala Al Shaqab, a nastepnie jego wnuka Kahila Al Shaqab by┼éo przys┼éowiowym ÔÇ×strza┼éem w dziesi─ůtk─ÖÔÇŁ. Z po┼é─ůczenia Gazala i Pianosy urodzi┼éa si─Ö klacz, kt├│ra ÔÇ×powali┼éa na kolanaÔÇŁ ca┼éy ┼Ťwiat PIANISSIMA ÔÇô jej karier─Ö pokazow─ů zna ka┼╝dy mi┼éo┼Ťnik koni arabskich; w jej ┼Ťlady posz┼éa o rok m┼éodsza p├│┼ésiostra PINGA (od Pilar); polskie potomstwo Gazala sta┼éo si─Ö po┼╝─ůdanym towarem eksportowym, osi─ůgaj─ůc wysokie ceny na janowskich aukcjach - Pieta, Etnologia Belgica ÔÇŽ.
Tak było do 2015 roku.
Rok 2015 to rok sukces├│w Janowa na arenach pokazowych ÔÇô 11-letnia Pinga Czempionka ┼Üwiata z 2012 r. si─Öga po najwy┼╝szy laur - Platynowy Medal; m┼éodziutka, zaledwie roczna Adelita zostaje Czempionk─ů Europy, c├│rka Pingi ÔÇô Piniata to Czempionka Polski Klaczy Starszych i Najlepszy Ko┼ä Pokazu Narodowego, Paris ÔÇô Narodowy Czempion Ogier├│w M┼éodszych, o tytu┼éach wiceczempion├│w polskich i mi─Ödzynarodowych pokaz├│w nie wspomn─Ö (z braku miejsca), trzeba by┼éoby wymieni─ç 20 koni. I ten najbardziej spektakularny sukces - finansowy ÔÇô 1 400 000 Euro !!! za janowsk─ů 11-letni─ů siw─ů pi─Ökno┼Ť─ç klacz PEPIT─ś na aukcji Pride of Poland !
I chyba na tym zako┼äcz─Ö ten rozdzia┼é. To co sta┼éo si─Ö w 2016 r. i dzieje si─Ö obecnie zostawiam do oceny Czytelnik├│w; niech ka┼╝dy wed┼éug w┼éasnego uznania dopisze ostatni akord 200-letniej historii stadniny koni w Janowie ÔÇŽÔÇŁ
Alina Sobieszak
Odpowiedz

Autor W─ůtek
Go┼Ť─ç
Wys┼éano: 09.07.2019, 23:19  Uaktualniono: 09.07.2019, 23:23
 Ad vocem
HS: "nie jest prawd─ů, ┼╝e dr Marek Trela by┼é bezpo┼Ťrednim nast─Öpc─ů Andrzeja Krzyszta┼éowicza. Od daty odwo┼éania Krzyszta┼éowicza do obj─Öcia przez Trel─Ö stanowiska prezesa min─Ö┼éo ponad 10 lat."

MS: "Jedno s┼éowo wyja┼Ťnienia. Marek Trela by┼é bezpo┼Ťrednim nast─Öpc─ů Andrzeja Krzyszta┼éowicza jako hodowca, ale nie jako dyrektor stadniny /../. Po Krzyszta┼éowiczu dyrektorem by┼é Micha┼é Maciejewski, ale czy a┼╝ przez 10 lat, to ju┼╝ nie jestem w tym momencie skleci─ç."

W ksi─ů┼╝ce "Marek Trela" padaj─ů dwie daty: 1991-odej┼Ťcie na emerytur─Ö dyr. Krzyszta┼éowicza; 2000-obj─Öcie prezesury przez Marka Trel─Ö. Do kompletu 1.01.1995-obj─Öcie przez MT stanowiska wiceprezesa zarz─ůdu oraz wicedyrektora sp├│┼éki.

Tyle w kwestii stołków prezesowskich.

"smutne stado klaczy w starym typie wprowadzi┼é z powrotem na ┼Ťwiatowy szczyt."

Moja ocena jest inna. Stado nie sta┼éo si─Ö nagle "smutne",jak to poetycko okre┼Ťla HS, lecz to "szczyt" si─Ö przesun─ů┼é, wraz z pieni─Ödzmi, w kierunku gust├│w arabskich i w takim w┼éasnie kierunku zosta┼éa przestawiona hodowlana zwrotnica w naszych stadninach. Czy to dobrze czy ┼║le, od czasu do czasu jest to tematem blogowej dyskusji, bo to przesuni─Öcie odj─Ö┼éo genetycznej odr─Öbno┼Ťci i polsko┼Ťci naszym arabom, ale osobi┼Ťcie nie uwa┼╝am, by dzi─Öki tej hodowlanej wolcie nale┼╝a┼éy si─Ö prezesom pomniki.
Iwona G.
Odpowiedz
Dodaj komentarz
Zasady komentowania*
Zawsze akceptuj komentarz zarejestrowanego u┼╝ytkownika.
Tytuł*
Nazwa*
E-mail*
Strona www*
Tre┼Ť─ç*
Kod potwierdzaj─ůcy*

Kliknij tutaj, aby od┼Ťwie┼╝y─ç obrazek, je┼Ťli nie jest wystarczaj─ůco czytelny.


Wpisz znaki widoczne na obrazku
Kod rozróżnia małe i wielkie litery
Liczba pr├│b, kt├│re mo┼╝esz wykona─ç: 5