Strona startowa | O mnie | Blog | Linki | Napisz do mnie
 
Archiwa
 

Archiwa

A to ja
 

Marek Szewczyk fot. Włodzimierz Sierakowski


Marek Szewczyk

Po┼╝egnanie Pana Leszka

Nadesłany przez Marek Szewczyk 14.03.2024, 22:20:00 (552 odsłon)

We wtorek 12 marca 2024 roku w wieku 92 lat zmar┼é Leszek Strza┼ékowski. Wielka posta─ç pa┼ästwowej hodowli koni oraz wy┼Ťcigów konnych w Polsce. Jego szczegó┼éowy ┼╝yciorys mo┼╝na znale┼║─ç na portalu „Legendy Polskiego Je┼║dziectwa” prowadzonym przez Artura Bobera. S─ů tam te┼╝ artyku┼éy dokumentuj─ůce dokonania Pana Leszka jako hodowcy koni pe┼énej krwi angielskiej.

 

Ja pozwolę sobie podzielić się z Państwem moimi wrażeniami sprzed lat, kiedy miałem do czynienia z panem Strzałkowskim.



Tak si─Ö z┼éo┼╝y┼éo, ┼╝e jako kilkunastoletni ch┼éopak po raz pierwszy pojecha┼éem do Stadniny Koni Pruchna, aby sp─Ödzi─ç tam letnie wakacje. Oficjalna nazwa brzmia┼éa wówczas „Pruchna”, cho─ç sama stadnina mie┼Ťci┼éa si─Ö w Ochabach, sze┼Ť─ç kilometrów przed Skoczowem, przy trasie z Katowic. W Pruchnej by┼éa siedziba dyrekcji przedsi─Öbiorstwa rolnego, któremu podlega┼éo poza stadnin─ů kilka innych gospodarstw.

 

Zauroczony ju┼╝ wcze┼Ťniej ko┼ämi, po tych pierwszych wakacjach „wsi─ůk┼éem” w nie ju┼╝ na ca┼éego. Przeszed┼éem wówczas porz─ůdn─ů szko┼é─Ö nauki jazdy konnej pod okiem Jana Czu┼╝a i przez kilka kolejnych wakacji wraca┼éem do Ochabów ju┼╝ na ca┼ée dwa miesi─ůce. Pracowa┼éem jako masztalerz i je┼║dzi┼éem konno ile si─Ö da┼éo na ró┼╝nych koniach. Nawet na ogierach czo┼éowych.

 

Pierwszy pobyt w Ochabach, pod opiek─ů starszego brata, mia┼é miejsce bodaj┼╝e w 1969 roku. W ka┼╝dym razie pami─Ötam, ┼╝e wówczas kierownikiem stadniny by┼é jeszcze Zygmunt Kwarczy┼äski. W nast─Öpnym roku hodowl─ů koni angloarabskich francuskiego pochodzenia, bo te hodowano w Ochabach, kierowa┼é ju┼╝ Leszek Strza┼ékowski. I jego spotyka┼éem przez kilka kolejnych lat, dopóki tam przyje┼╝d┼╝a┼éem na wakacje.

Nie zna┼éem go wówczas zbyt dobrze. Ja by┼éem kilkunastoletnim ch┼éopakiem, a on dojrza┼éym m─Ö┼╝czyzn─ů, ja sezonowym masztalerzem, a on kierownikiem stadniny. 

Ale kilka rzeczy pami─Ötam.

 

Po pierwsze, rzuca┼éo si─Ö w oczy, jak wielk─ů wag─Ö przywi─ůzuje Pan Leszek do udzia┼éu ochabskich koni w wy┼Ťcigach konnych. Cz─Östo je┼║dzi┼é na tor wy┼Ťcigowy na wroc┼éawskich Partynicach, bo tam wówczas ┼Ťciga┼éy si─Ö konie pó┼ékrwi. I wraca┼é rozpromieniony, bo angloaraby ochabskie biega┼éy bardzo dobrze. Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e wr─Öcz dominowa┼éy. A┼╝ po dwadzie┼Ťcia kilka koni z ka┼╝dego rocznika trafia┼éo na tor. A Derby pó┼ékrwi wygrywa┼éy prawie rok po roku. Z tamtych czasów pami─Ötam takie nazwy derbistów b─ůd┼║ derbistek, jak: Valisella, Detto, Limba, Draga, Dempo, Vendetta, czy Darling. Niektóre z tych koni zna┼éem, ale nie z toru, a jak ju┼╝ by┼éy ponownie w stadninie.

 

Dla mnie, marz─ůcego o sukcesach je┼║dzieckich w skokach czy WKKW, wa┼╝niejsze by┼éy wyniki ochabskich koni na parkurach czy krosach. A te by┼éy przecie┼╝ niema┼ée. Pami─Ötam, jak si─Ö ekscytowa┼éem, ┼╝e mog─Ö je┼║dzi─ç na Roncevalu, który by┼é wówczas ogierem czo┼éowym w Ochabach. Na tym Roncevalu, na którym sukcesy na zagranicznych hipodromach odnosi┼é Jan Kowalczyk. Dla mnie wa┼╝niejszy od wszystkich derbistów by┼é na przyk┼éad Skok, na którym Zbigniew Ciesielski zaj─ů┼é 5. miejsce na mistrzostwach Europy w Moskwie. Tych pami─Ötnych mistrzostwach starego kontynentu wygranych przez Mariana Babireckiego na Volcie. Ma┼éo kto wie, czy pami─Öta, ┼╝e na tych┼╝e samych ME startowa┼é Jan Kowalczyk na ochabskiej hodowli klaczy Elba (ale nie uko┼äczy┼é). I Skoka, i Elb─Ö pami─Ötam z warszawskiej Legii, bo na ulic─Ö Kozielsk─ů trafi┼éem po pierwszych wakacjach w Ochabach do szkó┼éki prowadzonej prze kapitana Ludwika Pyrowicza z listem polecaj─ůcym od Jana Czu┼╝a. Nawiasem mówi─ůc na niedu┼╝ej Elbie ─çwiczyli┼Ťmy wolty┼╝erk─Ö.

 

Z ochabskich koni Jan Kowalczyk rozs┼éawia┼é potem jeszcze takie konie, jak Intelekt czy Darlet. Na tym ostatnim zdoby┼é trzy z pi─Ötnastu tytu┼éów mistrza Polski. A Darleta pami─Ötam z Ochabów, jak po powrocie z toru wy┼Ťcigowego zosta┼é przydzielony Czes┼éawowi Kidoniowi (syn koniuszego) i szybko si─Ö okaza┼éo, ┼╝e ten charakterystyczny ko┼ä ze przekrzywion─ů g┼éow─ů ma talent do skoków.

Pami─Ötam z Ochabów m┼éodego Dariusza. Jako dwuipó┼életni, du┼╝y jak na tamte lata (chyba 168 albo 169 cm) sprawia┼é k┼éopot, bo przeskakiwa┼é ogrodzenia i wpada┼é na pastwisko klaczy. Przesta┼é wi─Öc by─ç wypuszczany na pastwisko z innymi ogierkami. Zosta┼é zaje┼╝d┼╝ony i wdra┼╝any do jazdy sportowej. Potem, po Zak┼éadzie Treningowym, trafi┼é do je┼║d┼║ców kadry WKKW.

 

Leszka Strza┼ékowskiego bardziej ekscytowa┼éy sukcesy hodowanych przez niego angloarabów na torze wy┼Ťcigowym ni┼╝ wyniki sekcji je┼║dzieckiej dzia┼éaj─ůcej przy stadninie. Na je┼╝d┼╝─ůcych w tej sekcji zawodników, a byli to m┼éodzi masztalerze, cz─Östo synowie starszych pracowników, np. koniuszego czy podkoniuszych, mówi┼é z przek─ůsem „steinkrausy” (s┼éynny ameryka┼äski skoczek William Steinkraus, zdobywca z┼éotego medalu w skokach na IO w Meksyku 1968 na koniu Snowbound). Ale sam potrafi┼é je┼║dzi─ç konno w siodle sportowym. Mam w oczach taki obrazek, jak pan Leszek na ogierze Dempo (derbista, syn derbisty xx Hippiasza) prowadzonym na czarnej wodzy zmienia┼é nog─Ö  w galopie co cztery foulee z przej┼Ťciem do st─Öpa. Pokaza┼é, ┼╝e mo┼╝na w pe┼éni panowa─ç nad b─ůd┼║ co b─ůd┼║ pe┼énym temperamentu ogierem (Dempo troch─Ö kry┼é w Ochabach). Troch─Ö to kontrastowa┼éo z jazd─ů na hura niektórych ochabskich „steinkrausów”.

 

Dopiero po latach zrozumia┼éem sk─ůd ten wy┼Ťcigowy „przechy┼é” u hodowcy koni pó┼ékrwi, których g┼éównym przeznaczeniem mia┼é by─ç sport je┼║dziecki. Wcze┼Ťniej niewiele wiedzia┼éem o tym, ┼╝e Leszek Strza┼ékowski by┼é przez kilka lat je┼║d┼║cem specjalizuj─ůcym si─Ö w wy┼Ťcigach przeszkodowych. By┼éo to po uko┼äczeniu przez niego Zootechniki, kiedy podj─ů┼é prac─Ö w dziale tzw. Selekcji w instytucji o nazwie Pa┼ästwowe Tory Wy┼Ťcigów Konnych (PTWK). A prac─Ö t─Ö (i na S┼éu┼╝ewcu, i na Partynicach; 1955-1959) ┼é─ůczy┼é ze startami w gonitwach przeszkodowych. Startów tych by┼éo oko┼éo 100, z czego 40 wygra┼é. ┼Üciga┼é si─Ö nawet na torze w Pardubicach, ale zaszczytu startu w Wielkiej Pardubickiej nie dost─ůpi┼é. ┼Üciga┼é si─Ö tam m. in. w 1956 roku, kiedy Marian Babirecki na Baraczu zaj─ů┼é 2. miejsce w Wielkiej Pardubickiej.

 

Potem nast─ůpi┼é d┼éugi okres pracy w pa┼ästwowych stadninach koni pó┼ékrwi. By┼éy to nie tylko Ochaby (w dwóch nawrotach), ale tak┼╝e Udórz, Walewice oraz Stubno – tak┼╝e w dwóch nawrotach. Za tym drugim (1982-2006) jego mi┼éo┼Ť─ç do wy┼Ťcigów konnych oraz do koni wy┼Ťcigowych mog┼éa rozkwitn─ů─ç w pe┼éni, kiedy dosz┼éo do reorganizacji w tej stadninie. Konie pó┼ékrwi zosta┼éy przesuni─Öte do Kalnikowa, a w samym Stubnie utworzona zosta┼éa nowa, kolejna w Polsce stadnina folblutów. Pierwsze ┼║rebaki pe┼énej krwi urodzi┼éy si─Ö tam w 1988 roku, a pierwszy stubie┼äski rocznik pojawi┼é si─Ö na torze wy┼Ťcigowym w 1990 roku. I niebawem rozpocz─Ö┼éa si─Ö dekada sukcesów koni wyhodowanych przez Leszka Strza┼ékowskiego.

 

Pierwsze Derby dla Stubna wywalczy┼é w 1992 roku Barbakan (Czubaryk – Bandera po Mehari), ale nie w Polsce, a w Czechos┼éowacji (ostatnie Derby w Czechos┼éowacji, bo w 1993 roku kraj ten rozpad┼é si─Ö na Czechy i S┼éowacj─Ö). Barbakan dobrze potem biega┼é w gonitwach przeszkodowych, wygra┼é m.in. Nagrod─Ö ┼üaby (Cena Labe) w Pardubicach.

Rok pó┼║niej Derby na S┼éu┼╝ewcu wygra┼é Durand (Juror – Dunkierka po Pyjama Hunt). Do zwyci─Östwa poprowadzi┼é go wówczas ma┼éo znany d┼╝okej Miros┼éaw Pilich, a przygotowa┼éa trener Dorota Ka┼éuba. I to z jej nazwiskiem (i prac─ů trenersk─ů) zwi─ůzane s─ů kolejne spektakularne wygrane koni ze Stubna. W 1994 roku Derby wygra┼é Limak (Dixieland – Limeira po Beauvallon) pod Boles┼éawem Mazurkiem. Trzy lata pó┼║niej triumfowa┼é siwy Mustafa (Winds of Light – Muscari po Euro Star) pod nieod┼╝a┼éowanym Tomaszem Dulem.

Nie sposób wymieni─ç wszystkich wyró┼╝niaj─ůcych si─Ö na torze koni ze Stubna. Ale klaczy Daxi (Dixieland – Da Passa po Parysów) nie mo┼╝na pomin─ů─ç. Wygra┼éa Oaks w 1994 roku. Dwa lata pó┼║niej w tej najwa┼╝niejszej gonitwie dla klaczy triumfowa┼éa jej pó┼ésiostra (po Revlon Boy) – Daghara. By┼éa te┼╝ druga w Wielkiej Warszawskiej.

Daxi okaza┼éa si─Ö te┼╝ ┼Ťwietn─ů matk─ů. Jej syn Da Xian (po Who Knows) okaza┼é si─Ö wy┼Ťmienitym sprinterem (7 gonitw imiennych), a inny syn - Dalfors (po Enjoy Plan) wygra┼é Grand National Steeplechase w Sztokholmie.

I pozosta┼ämy przy tego typu gonitwach. Cieszymir (Enjoy Plan – Cieniawa po Beauvallon) dwukrotnie triumfowa┼é w Nagrodzie ┼üaby, a w Wielkiej Pardubickiej zaj─ů┼é 3. miejsce. Duce (Enjoy Plan – Dunava po Dixieland) dwukrotnie triumfowa┼é w innej pardubickiej gonitwie – Nagrodzie Paramo.

 

Jak to by┼éo mo┼╝liwe, ┼╝e w tak krótkim czasie nowopowsta┼éa stadnina zacz─Ö┼éa dostarcza─ç tak warto┼Ťciowe konie wy┼Ťcigowe? Kiedy pewnego razu zada┼éem to pytanie Leszkowi Strza┼ékowskiemu, odpowiedzia┼é – to za spraw─ů specjalnego kamienia. Jakiego kamienia – zdziwi┼éem si─Ö? Pan Leszek wyja┼Ťni┼é, ┼╝e w stajni ma du┼╝y kamie┼ä, na którym siada w porze karmienia koni. Innymi s┼éowy – po prostu kontrolowa┼é pracowników, czym i jak karmi─ů konie. Oczywi┼Ťcie odpowiednie ┼╝ywienie jest bardzo wa┼╝ne, zw┼éaszcza u m┼éodych koni pocz─ůwszy od ┼║rebaka a┼╝ do odej┼Ťcia na tor w┼é─ůcznie. Wiadomo – folbluty to rasa szybko dojrzewaj─ůca. Ale w tej odpowiedzi by┼éo sporo kokieterii, czy krygowania si─Ö. Te sukcesy nie by┼éyby mo┼╝liwe bez wielkiego zaanga┼╝owania w wielu innych obszarach oraz bez hodowlanego nosa. Czyli talentu do wybierania klaczy do stubie┼äskiego stada oraz talentu do dobierania ogierów do tych┼╝e klaczy. Przecie┼╝ wiadomo, ┼╝e inne stadniny pa┼ästwowe, sk─ůd pochodzi┼éy klacze-za┼éo┼╝ycielki w Stubnie, nie sprzedawa┼éy swych najlepszych okazów. Te mniej cenne, czy mniej cenione, które wybiera┼é Pan Leszek, okaza┼éy si─Ö pod jego kuratel─ů bardzo cenne w Stubnie.

 

Niestety, dekada sukcesów si─Ö sko┼äczy┼éa. A powodem by┼éa prywatyzacja stadniny (2003). Nowi, prywatni w┼éa┼Ťciciele nie mieli – jak si─Ö okaza┼éo – pomys┼éu na kontynuacj─Ö dobrej passy. Zacz─Ö┼éa si─Ö równia pochy┼éa i stadnina praktycznie przesta┼éa istnie─ç w 2006 roku. Niestety, wszystko to na oczach tego, który t─Ö stadnin─Ö stworzy┼é i tchn─ů┼é w jej ┼╝ycie tyle pozytywnej energii. Da┼é jej tyle sukcesów.

  

W ostatnim czasie po┼╝egnali┼Ťmy innych hodowców, którzy zapisali pi─Ökne karty w pa┼ästwowych stadninach - Micha┼éa Maciejewskiego i Urszul─Ö Bia┼éobok. Teraz ┼╝egnamy Leszka Strza┼ékowskiego. To s─ů smutne akcenty nieuchronnego zmierzchu pa┼ästwowej hodowli koni. Tamte czasy staj─ů si─Ö histori─ů.

Marek Szewczyk

 

 

 

 

 

 

 

Wersja do druku Powiadom znajomego o tym artykule Utw├│rz .pdf
 
Komentarze s─ů w┼éasno┼Ťci─ů ich autor├│w. Tw├│rcy serwisu nie ponosz─ů odpowiedzialno┼Ťci za ich tre┼Ť─ç.
Dodaj komentarz
Zasady komentowania*
Zawsze akceptuj komentarz zarejestrowanego u┼╝ytkownika.
Tytuł*
Nazwa*
E-mail*
Strona www*
Tre┼Ť─ç*
Kod potwierdzaj─ůcy*

Kliknij tutaj, aby od┼Ťwie┼╝y─ç obrazek, je┼Ťli nie jest wystarczaj─ůco czytelny.


Wpisz znaki widoczne na obrazku
Kod rozróżnia małe i wielkie litery
Liczba pr├│b, kt├│re mo┼╝esz wykona─ç: 5